आमचे सर्व लेख व व्हिडिओ मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक|इंस्टाग्राम| युट्यूब

===

भारतीय तिरंग्याचे काळानुसार बदललेले स्वरूप…

मित्रानो,  भारतात दरवर्षी 26 जानेवारी हा दिवस आपण प्रजासत्ताक दिन म्हणून साजरा करतो. आज ७२ व्या प्रजासत्ताक दिनाच्या निमित्ताने आपल्या भारतीय ध्वजाचे विशेष महत्त्व काय आहे आणि तिरंगा ध्वजाचा इतिहास काय सांगतो याविषयी युवाकट्टाच्या या आजच्या लेखाद्वारे जानुन घेउया.

 

२६ जानेवारी १९५० रोजी जवळपास 200 वर्षे इंग्रजांच्या सत्तेपासून स्वातंत्र्य मिळवल्यानंतर आपली भारतीय राज्यघटना अस्तित्वात आली. भारतीय संविधान सभेने २६ जानेवारी १९४९ रोजी भारतीय राज्यघटनेचा अवलंब केला आणि २६ जानेवारी १९५० रोजी राज्यघटना संपूर्ण भारतभर लागु करण्यात आली.

 

भारतीय

 

आजच्या या दिवशी नवी दिल्लीत तसेच ठिकठिकाणी अनेक उत्सव साजरे केले जातात अनेक विविधता पूर्ण कार्यक्रमांचे आयोजन देशभरात केले जाते आणि अभिमानाने ध्वजारोहण केले जाते.

 

आपला सध्याचा भारतीय राष्ट्रीय ध्वज तिरंगा 1916 मध्ये मॅचिलीपट्नमच्या ‘पिंगली वेंकय्या’यांनी डिझाइन केला होता. भारतीय राष्ट्रीय ध्वज हा बर्‍याच बदलांमधून गेला आहे आणि त्याच्या प्राथमिक डिझाइनचे पूर्ण श्रेय पिंगली व्यंकय्या यांना देण्यात आले आहे. परंतु यापूर्वी ध्वजात इतर आवृत्त्या होत्या.

 

असे म्हटले जाते की, कोलकाताच्या पारसी बागान चौकात (ग्रीन पार्क) 7 ऑगस्ट 1906 रोजी भारतातील पहिला राष्ट्रीय ध्वज फडकावला गेला. पुर्वीचा ध्वज लाल, पिवळा आणि हिरव्या अशा तीन आडव्या पट्ट्यांसह बनविला गेला होता. यानंतर, त्याच वर्षी, भिकाजी कामा, वीर सावरकर, आणि श्यामजी कृष्ण वर्मा यांनी राष्ट्रीय ध्वजाची नवीन रचना पुढे आणली. हा ध्वज कामा ध्वज म्हणून ओळखला जात असे.

 

भारतीय

 

22 ऑगस्ट 1907 रोजी, भीखाजी कामा यांनी जर्मनीच्या स्टटगार्ट येथे दुसर्‍या समाजवादी कॉंग्रेसमध्ये हजेरी लावली आणि त्याच अंतर्राष्ट्रीय समाजवादी परिषदेत त्यांनी “भारतीय स्वातंत्र्याचा ध्वजाची” रचना प्रदर्शित केली. हा ध्वज तिरंगा होता, सर्वात वरच्या पट्टीवर फक्त एक कमळ आणि सात तारे होते ज्याने ‘सप्तर्षी’ दर्शविले होते. त्यानंतर मध्ये भगवा रंग आणि तीसरा म्हणजे शेवटचा हिरवा रंग असे तिरंग्याचे स्वरुप होते. याशिवाय ध्वजामध्ये ‘वंदे मातरम्’ शब्दही होते.

 

त्यानानंतर मात्र १९१७ साली जो तीसरा ध्वज आला तो लोकमान्य टिळक आणि डॉ.एनी बेझंट यांनी गृह निर्माण चळवळीच्या वेळी मिळून डिझाइन केला होता. या ध्वजाला पाच लाल आणि चार हिरव्या आडव्या पट्ट्या वैकल्पिकरित्या दिल्या गेल्या होत्या. तसेच या ध्वजा मध्ये, डावीकडील कोपर्‍यात युनियन जॅकचे प्रतीक तर उजव्या कोपर्‍यात एक पांढरे अर्धचंद्र आणि त्याच्या विरुद्ध एक तारा देखील होता.

 

दरम्यान १९२१ मध्ये महात्मा गांधीजी विजयवाड़ा दौर्यावर असताना त्यांची वाटेत त्यांची भेट पिंगली वंकय्या नावाच्या माणसाशी झाली, जे झेंडा तयार करीत होते आणि विशेष म्हणजे या झेंड्यामध्ये लाल आणि हिरव्या रंग होता जो भारतातील दोन प्रमुख धार्मिक समुदायाचे प्रतिनिधित्व दर्शवित होता.

 

भारतीय

 

त्यांचे म्हणणे ऐकल्यानंतर, त्यांनी राष्ट्रात राहणारया इतर सर्व समुदायाचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी ध्वजात पांढरा रंग घालण्याचा सल्ला दिला आणि त्याचबरोबर त्याला ‘स्पिनिंग व्हील’ किंवा चरखा जोडण्याची सूचनाही केली. सन १९३१ मध्ये वंकय्या यांनी ध्वज पुन्हा डिझाइन केला आणि यावेळी लाल रंगाऐवजी भगवा रंग बदलला आणि शीर्षस्थानी ठेवला. पांढरे आणि हिरव्या पट्टे अनुक्रमे केंद्र आणि तळाशी कायम ठेवण्यात आले तसेच गांधीजींच्या चरखाचे चिन्ह ध्वजाच्या मध्यभागी ठेवले गेले.

 

अशाप्रकारे १९३१ चा हा काळ भारतीय तिरंग्यासाठी इतिहास बदलणारा काळ ठरला. आणि शेवटी १९४७ मध्ये आजचा भारतीय तिरंगा आला जो आपण अभिमानाने मी भारतीय आहे असे सांगत फड़कवतो. या ध्वजात रंग समान राहिले. रंगांचा क्रम देखील सामान राहिला केवळ स्पिनिंग व्हील किंवा चरख्याचे चिन्ह अशोकच्या धर्म चक्र ध्वजाच्या पांढर्‍या पट्ट्यावर चिन्ह म्हणून झळकले.

 

२२ जुलै, 1947 रोजी भारतीय संविधान सभेने स्वतंत्र भारताचा राष्ट्रीय ध्वज म्हणून त्याचा स्वीकार केला. मित्रानो, आजचा युवाकट्टाचा लेख तुम्हाला कसा वाटला कमेंट मध्ये जरूर कळवा आणि तुम्हाला इतर कुठल्या विषया संबंधी जानून घ्यायचे असेल तर नक्की सांगा. आम्ही तुमच्या आवडीचे लेख नक्कीच प्रदर्शित करू.

===

आमचे ईतर लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा : फेसबुक|इंस्टाग्राम| Copyright© yuvakatta.com | All Rights Reserved.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here