आमचे सर्व लेख व व्हिडिओ मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक|इंस्टाग्राम| युट्यूब

==

आज आम्ही तुम्हाला एका मंदिराबद्दल सांगत आहोत जे बांधले गेले आणि ते कधी बांधले गेले? याबद्दल आजपर्यंत कोणालाही माहिती नाहीये. मोगलांनी ज्या मंदिराला बर्‍याच वेळा लुटले, अनेक विदेशी सैन्याने मंदिर उखडून टाकण्याचा अयशस्वी प्रयत्न केला, या मंदिराची संपत्ती लुटण्यासाठी अनेकदा प्रयत्न केले गेले.

आम्ही प्रत्येक भारतीयांना माहित असायला पाहिजे असा इतिहास सांगणार आहोत. मित्रांनो, आम्ही सोमनाथ मंदिराबद्दल बोलत आहोत जे हिंदू मंदिर आहे.  जे भगवान शिवातील 12 ज्योतिर्लिंगांपैकी पहिले ज्योतिर्लिंग म्हणून गणले जाते. गुजरातच्या सौराष्ट्र प्रांतातील वेरावल बंदरात हे मंदिर चंद्र देव यांनी बनवले आहे असे म्हणतात.

सोमनाथ मंदिर

या मंदिराचा उल्लेख ऋग्वेदातही आढळतो. हे मंदिर हिंदू धर्माच्या उदय आणि अधोगतीचे प्रतीक आहे. अत्यंत दुर्लभ  असल्याने हे मंदिर इतिहासात बर्‍याच वेळा मोडकळीस आले आणि पुन्हा उभारले गेले. भारताच्या स्वातंत्र्यानंतर आयर्न मॅन सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी सध्याच्या इमारतीची पुनर्बांधणी सुरू केली. आणि 1 डिसेंबर 1995 रोजी, भारताचे राष्ट्रपती शंकर दयाल शर्मा यांनी ते देशाला समर्पित केले.

सोमनाथ मंदिर जगातील प्रसिद्ध धार्मिक पर्यटन स्थळ आहे. मंदिराच्या प्रांगणात सकाळी साडेसात ते साडेआठ या वेळेत 1 तासाचा ध्वनी प्रकाश शो चालतो. ज्यामध्ये सोमनाथ मंदिर खूप सुंदर वर्णन केले आहे. लोककथांनुसार भगवान श्रीकृष्णाने येथे आपल्या देहाचा यज्ञ केला. यामुळे या भागाचे महत्त्व आणखीन वाढले.

 सोमनाथ मंदिराशी संबंधित प्राचीन गूढ.

प्राचीन हिंदू ग्रंथांनुसार सोम म्हणजेच चंद्राने प्रजापती राजा दाचाच्या 27 मुलींशी लग्न केले. परंतु आपल्या सर्वपत्नीपैकी तो रोहिणी नावाच्या पत्नीला सर्वात जास्त प्रेम आणि आदर देत असे. हा उर्वरित इतर मुलींवर होणारा अन्याय पाहून राजा दक्ष रागाने चंद्रदेवाला शाप देत म्हणाला की आतापासून तुझे उपवास कमी होत जाईल. या शापाचा परिणाम म्हणून चंद्र देव यांचा गौरव दररोज कमी होऊ लागला. या शापाने विचलित होऊन चंद्रदेव यांनी भगवान शिवची पूजा करण्यास सुरवात केली. भगवान शिव चंद्र देव यांच्या पूजेवर प्रसन्न झाले आणि चंद्र देव यांचा शाप दूर केला.

असे म्हणतात की चंद्रदेव यांचे दुःख दूर होताच त्यांनी येथे भगवान शिव यांची स्थापना केली आणि तेव्हापासून विरजित भगवान शिव, भोले भंडारी यांना सोमनाथ हे नाव पडले.

एका अन्य श्रद्धेनुसार, भगवान श्री कृष्ण बिअरका मंदिरामध्ये विश्रांती घेत होते, जेव्हा एका शिकारीने मृगाच्या डोळ्यांप्रमाणे त्याच्या पायांच्या तळांमध्ये ठसे पाहिले आणि त्याला फसवले. येथूनच भगवान श्रीकृष्णाने आपल्या देहाचा बळी दिला आणि येथून ते बैकुंठाला रवाना झाले. या ठिकाणी अतिशय सुंदर कृष्णा मंदिरही बांधले गेले आहे.

 जगातील प्रसिद्ध सोमनाथ मंदिर कधी अस्तित्वात आले?

प्राचीन धार्मिक ग्रंथांनुसार हे मंदिर चंद्रदेवाने बांधले होते. परंतु बौद्धिक लोक कोणत्याही धार्मिक ग्रंथांच्या आधारे विश्वास ठेवत नाहीत. म्हणूनच या मंदिराचे मूळ बांधकाम आणि तारीख माहित नाही. प्रया काळात सोमनाथ मंदिर उद्ध्वस्त करुन पुन्हा तयार केले गेले. गुजरातच्या वेरावल बंदरात वसलेल्या या मंदिराची वैभव आणि कीर्ति दूरवर पसरली. अरब प्रवासी अल्बेरुनी यांनी आपल्या विक्रांतमध्ये त्याचे वर्णन केले आहे. यामुळे प्रभावित होऊन, महमुद गझनबीने 1024 मध्ये सोमनाथ मंदिरावर हल्ला केला. त्याने येथून २० लाख दिनार लुटले आणि अर्धे शिवलिंगही तोडले. त्यानंतर स्थापित शिवलिंग अलाउद्दीनच्या सैन्याने 13000 मध्ये खंडित केले. यानंतरही मंदिराचे शिवलिंग बर्‍याचदा मोडले.

असे म्हटले जाते की आग्राच्या किल्ल्यातील देवद्वार सोमनाथ मंदिरातच आहे. एका उत्कृष्ट शिलालेखानुसार, कुमारपालने 1169 मध्ये एक उत्कृष्ट दगडात हे मंदिर बांधले आणि ते दागिन्यांनी सजविले. त्यानंतर नंतर १२99 मध्ये अल्लाउद्दीन खिलजीच्या सैन्याने उल्लाल खानच्या नेतृत्वात वाघेला वंशातील करण देव द्वितीयला पराभूत केले आणि सोमनाथ मंदिराचा पुन्हा नाश केला. हसन निजामच्या ताज उल नासिरच्या मते सुलतानाने असा दावा केला की त्याने 50 हजार काफिरांना तलवारीने नरकात पाठवले आणि 20 हजाराहून अधिक गुलाम केले.

 

कान्हा देव जो जलोरचा राजा होता, त्याने नंतर खिलजीच्या सैन्याचा पराभव केला आणि खंडित शिवलिंग परत मिळवून सर्व बंदिवानांना मुक्त केले. असे म्हणतात की हे मंदिर 1395 मध्ये पुन्हा नष्ट झाले. आणि 1491 मध्ये गुजरातच्या सुलतान महमूद बेंडानेही त्याचा अपमान केला. इ. 1545 मध्ये गोव्यात स्थित, पोर्तुगीजांनी सोमनाथ येथे गुजरातच्या बंदरावर आणि शहरावर हल्ला केला आणि बर्‍याच मंदिरांचा नाश केला. त्यापैकी सोमनाथ मंदिरही एक होते.  भारत स्वातंत्र्यानंतर लोहपुरुष सरदार वल्लभभाई पटेल यांनी सोमनाथ मंदिर पुन्हा बांधले.

सोमनाथ मंदिरसोमनाथ मंदिर

सोमनाथ मंदिराच्या दक्षिणेस समुद्राच्या किनाऱ्यावर एक आधारस्तंभ आहे. त्यावर बाण ठेवून हे सूचित केले जाते की सोमनाथ मंदिर आणि दक्षिण ध्रुव यांच्या दरम्यान पृथ्वीची कोणतीही जमीन नाही. मंदिराच्या मागील भागात स्थित असलेल्या प्राचीन मंदिराविषयी, असे मानले जाते की हे पार्वती जींचे मंदिर आहे.

सोमनाथजींच्या मंदिराचे कामकाज व व्यवस्था ट्रस्टच्या अधीन आहे. ट्रस्टला गार्डन बाग देऊन शासनाने उत्पन्नाचे व्यवस्थापन केले आहे. ही तीर्थक्षेत्र पितृगण आणि नारायण यज्ञ इत्यादींसाठीही प्रसिद्ध आहे. चैत्र, भद्रा, कार्तिक महिन्यातील स्नानास विशेष महत्त्व आहे असे म्हणतात. या 3 महिन्यांत येथे भाविकांची मोठी गर्दी आहे. याशिवाय हरणे, कपिला आणि सरस्वती या 3 नद्यांचा महासंगम आहे. या त्रिवेणी स्नानास विशेष महत्त्व आहे. सोमनाथ मंदिराच्या वेळी देवाची इतर मंदिरे होती, त्यामध्ये भगवान शिवची १35, भगवान विष्णूची5, देवीची 25, सूर्यदेवची १6, गणेशची 5, नाग मंदिर १, क्षेत्रपाल मंदिर1, 19 कुंड, आणि 9 नद्यांचे वर्णन केले आहे.

एका शिलालेखात असे म्हटले आहे की महमूदच्या हल्ल्यानंतर 21मंदिरे बांधली गेली. कदाचित या नंतरही बरीच मंदिरे बांधली जातील. भगवान श्रीकृष्णाचे द्वारका सोमनाथपासून सुमारे 200 कि.मी. अंतरावर चार धामातील एक आहे. येथे दररोज हजारो भाविक द्वारकाधीश दर्शनासाठी येतात. गोमती नदी येथे आहे, तिच्या स्नानास विशेष महत्त्व आहे असे म्हणतात.या नदीचे पाणी सूर्योदयाच्या वेळी वाढते आणि सूर्यास्ताच्या वेळी कमी होते. सकाळी सूर्य बाहेर येण्यापूर्वी जे फक्त 1 किंवा 2 तंदुरुस्त आहे.

जगातील प्रसिद्ध सोमनाथ मंदिराचा पहिला बांधकाम कालावधी अज्ञात आहे. प्रत्येक युगात हे मंदिर दुष्ट सैन्याने लुटले आणि शिवलिंग तोडण्यात आले. आजही सोमनाथ मंदिरातील विरजित शिवलिंग आपल्या भक्तांसाठी आहे आणि हे मंदिर संपूर्ण भव्यतेसह या जगासमोर उभे आहे. हे मंदिर त्या सर्व वाईट शक्तींसाठी एक सर्वात मोठे उदाहरण आहे.

मित्रांनो, जर आपण या मंदिरास भेट दिली असेल तर आपले अनुभव कमेंट बॉक्समध्ये लिहा.

===

आमचे ईतर लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा : फेसबुक|इंस्टाग्राम| Copyright© yuvakatta.com | All Rights Reserved.

हेही वाचा..

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here