आमचे सर्व लेख व व्हिडिओ मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक|इंस्टाग्राम| युट्यूब

==

पत्नीचे दागिने गहाण ठेवून बनवला पहिला चित्रपट: झाले भारतीय चित्रपट सृष्टीचे जनक


 

हिंदी सिनेमाचे पितामह दादासाहेब फाळके यांचा जन्म 30 एप्रिल 1870 मध्ये झाला. त्यांचे खरे नाव धुंडीराज गोविंद फाळके होते. ते केवळ दिग्दर्शक नव्हते तर एक सुप्रसिद्ध निर्माता आणि स्क्रीन लेखक देखील होते. 19 वर्षांच्या चित्रपट कारकीर्दीत त्यांनी 95 चित्रपट आणि 27 लघु चित्रपट केले.

दादासाहेब फाळके यांना नेहमीच कलेत रस होता. त्यांना या क्षेत्रात करिअर करण्याची इच्छा होती. 1885 मध्ये त्यांनी जे जे कॉलेज ऑफ आर्टमध्ये प्रवेश घेतला. यासह त्यांनी वडोदरा येथील कलाभवन येथून भाई आर्टचे शिक्षण घेतले.

new google

चित्रपट

त्यानंतर त्यांना नाटक कंपनीत चित्रकार म्हणून काम मिळाले. 1903 मध्ये त्यांनी पुरातत्व विभागात छायाचित्रकार म्हणून काम करण्यास सुरवात केली. पण दादासाहेबांनाही फोटोग्राफीचा कंटाळा आला आणि त्यांनी चित्रपटसृष्टीत आपली कारकीर्द बनविण्याचा निर्णय घेतला.

आपले स्वप्न पूर्ण करण्यासाठी ते आपल्या मित्राकडून काही पैसे घेऊन 1912 मध्ये लंडनला गेले.  लंडनमध्ये सुमारे दोन आठवड्यांपर्यंत चित्रपटाच्या निर्मितीबद्दल शिकले आणि त्याच्याशी संबंधीत उपकरणे खरेदी करून मुंबईला परत आले.

आधी चित्रपट बनवण्यासाठी पैशांची गरज होती. कला नवीन होती, कलाकारही नवीन होता, म्हणून कोणालाही चित्रपटांमध्ये गुंतवणूक करायची इच्छा नव्हती. लोकांना खात्री नव्हती की, दादा साहेब एखादा चित्रपट बनवतील. पण निर्मात्यांना पटवून देण्यासाठी दादासाहेबांनी वनस्पतींच्या विकासावर एक लघुपट बनविला. मग दोघांनी त्यांना पैसे देण्याचे मान्य केले. पण हे पुरेसे नव्हते. दादासाहेबांनी आपल्या पत्नीचे दागिने गहाण ठेवले. मालमत्ता देखील गहाण ठेवले. कर्जही घेतले.

या चित्रपटामध्ये राजा हरिश्चंद्रची पत्नी तारामतीची भूमिका साकारण्यासाठी महिला अभिनेत्रींची आवश्यकता होती. त्यावेळी चित्रपटांमध्ये काम करणे हा एक उत्तम व्यवसाय मानला जात नव्हता. कोणतीही स्त्री या भूमिकेशी सहमत नव्हती. कंटाळून फाळके रेड लाईटच्या भागात गेले. पण तिथे काहीही झाले नाही. त्यानंतर त्यांनी अन्ना साळुंके यांची निवड केली.

चित्रपट

असे म्हणतात की, प्रत्येक यशस्वी पुरुषामागे एक स्त्री असते.  चित्रपटाच्या निर्मितीदरम्यान दादासाहेब फाळके यांच्या पत्नीने त्यांना खूप सहकार्य केले. त्या स्वत: चित्रपटात काम करणारे सुमारे 500 लोक स्वयंपाक करत. या चित्रपटाच्या निर्मितीसाठी सुमारे 15 हजार रुपये लागले, त्या काळी त्या काळात मोठी रक्कम असायची.

3 मे, 1913 रोजी पहिल्यांदा या चित्रपटाचे प्रदर्शन मुंबई येथील राज्याभिषेक चित्रपटगृहात करण्यात आले.  40 मिनिटांचा हा चित्रपट प्रेक्षकांनी चांगला प्रतिसाद दिला आणि तो सुपरहिट ठरला.

राजा हरिश्चंद्र चित्रपटाच्या अपार यशानंतर दादासाहेबांनी मोहिनी भस्मासुर या चित्रपटाची निर्मिती केली. सिनेमा जगाच्या इतिहासात हा चित्रपट खूप महत्वाचा आहे, कारण दुर्गा गोखले आणि कमला गोखले या दोन स्त्रिया असणार्‍या पहिल्या महिला अभिनेत्री होण्याचा मान या चित्रपटाला मिळाला होता. यानंतर ते थांबला नाहीत आणि एकामागून एक सुपरहिट चित्रपट बनवू लागले. दादा साहेबांचा शेवटचा मूकपट ‘सेतुबंधन’ होता. 16 फेब्रुवारी 1944 रोजी दादासाहेबांनी या जगाचा निरोप घेतला.

भारतीय चित्रपटसृष्टीत दादासाहेबांच्या ऐतिहासिक योगदानामुळे भारत सरकारने त्यांच्या सन्मानार्थ 1969 पासून ‘दादासाहेब फाळके’ पुरस्कार सुरू केला. हा पुरस्कार भारतीय सिनेमाचा सर्वोच्च आणि प्रतिष्ठित पुरस्कार मानला जातो. देविका राणी चौधरी यांना हा पुरस्कार मिळाला. तामिळ स्टार रजनीकांत यांना नुकताच 51 वा दादासाहेब फाळके पुरस्कार जाहीर झाला आहे.

===

आमचे ईतर लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा : फेसबुक|इंस्टाग्राम| Copyright© yuvakatta.com | All Rights Reserved.

पंजाब किंग्जचा फलंदाज निकोलस पुरनच्या नावावर ‘या’ लाजिरवाण्या विक्रमाची झाली नोंद…

लोकप्रियतेत शाहरुख खानला टक्कर देतोय हा दाक्षिणात्य हिरो:  पायलट म्हणून करतोय काम…

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here