आमचे सर्व लेख व व्हिडिओ मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक|

===

सुभाषचंद्र बोस यांचे चित्र असलेल्या नोटा या कारणामुळे छापल्या गेल्या होत्या..!


२१ ऑक्टोबर १९४३ रोजी नेताजींनी सिंगापूरमध्ये ‘प्रोविजनल गव्हर्नमेंट’ स्थापनेची घोषणा केली.भारताच्या स्वातंत्र्यात नेताजी सुभाषचंद्र बोस यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान आहे. ‘आझाद हिंद फौज’ च्या जोरावर नेताजींनी इंग्रजांविरूद्ध युद्धाचा बिगुल वाजविला ​​होता. ‘आझाद हिंद फौज’ चे नेतृत्व करताना त्यांनी देशाला स्वातंत्र्य मिळवून देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावली. जेव्हा जेव्हा देशाच्या स्वातंत्र्याबद्दल चर्चा होते तेव्हा ‘सुभाषचंद्र बोस’ आणि ‘आझाद हिंद फौज’ यांची नावे निश्चितच घेतली जातात.

आज आपण सुभाषचंद्र बोस यांचे चित्र असलेल्या नोटांविषयी बोलणार आहोत.या नोटा कधी व का छापल्या गेल्या,
त्या बंद का केल्या गेल्या? परंतु या नोटांबद्दल बोलण्यापूर्वी आम्ही त्यामागील खरी गोष्ट देखीलसांगणार आहोत.

गोष्ट १९४१ सालची आहे. नेताजी सुभाषचंद्र बोस इंग्रजांच्या तावडीतून सुटून परदेशात गेले. १९४२ मध्ये मोहन सिंग यांनी ‘आझाद हिंद फौज’ ची स्थापना केली.

new google

जुलै १९४३ मध्ये नेताजींनी त्याचे नेतृत्व सांभाळले. यानंतर २१ ऑक्टोबर १९४३ रोजी नेताजींनी सिंगापूरमध्ये ‘प्रोविजनल गव्हर्नमेंट’ स्थापनेची घोषणा केली. हे सरकार ‘आझाद हिंद’ चे होते. नेताजींनी स्वतःला या सरकारचे प्रमुख बनवले.

या काळात नेताजींनी प्रांतिक सरकार स्थापन केले आणि जपानला सांगितले की, आम्ही आमच्या देशाचे प्रतिनिधी आहोत. आमच्या देशावर इंग्रजांनी जबरदस्तीने कब्जा केला आहे. तर तुम्ही आम्हाला इंग्रजांना हुसकावून लावण्यात मदत करा.

यादरम्यान, नेताजींनी बनवलेल्या ‘आझाद हिंद सरकार’ला जर्मनी, जपान, फिलिपिन्स, कोरिया, चीन, इटली आणि आयर्लँड सारख्या देशांनी मान्यता दिली. जर्मनी, जपान, इटली आणि चीनसारख्या देशांचे पाठबळ मिळाल्यानंतर नेताजींनी देश स्वतंत्र करण्यासाठी ब्रिटीशांविरूद्ध युद्ध सुरू केले.

याचवेळी, नेताजींना देशभरातून बरीच साथ मिळाली. ‘आझाद हिंद फौज’ साठी देशवासीयांनीही उदारपणे देणग्या दिल्या. हे पैसे सांभाळण्यासाठी एप्रिल १९४४ मध्ये ‘आझाद हिंद बँक’ तयार केली गेली. ही बँक रंगूनमध्ये स्थापन करण्यात आली.’आझाद हिंद बँक’ च्या स्थापनेनंतर, नेताजींना सरकार चालवण्यासाठी पैशांची गरज असताना, त्यांनी ‘आझाद हिंद बँक’ अंतर्गत त्यांचे चलनही जारी केले.

सुभाषचंद्र बोस

ज्या देशांनी ‘आझाद हिंद सरकार’ला पाठिंबा दर्शविला होता त्यांनीही हे चलन ओळखले. यावेळी ‘आझाद हिंद बँके’ ने ५, १०, १००, १५०, १०००, ५००० आणि १ लाख रुपयांच्या नोटा चलनात आणल्या. १९४७ मध्ये जेव्हा भारत ब्रिटीशांच्या गुलामगिरीतून स्वतंत्र झाला, तेव्हा देशात एक नवीन राज्यघटनाही बनली. या दरम्यान स्वतंत्र भारतात ‘आझाद हिंद बँकेने’ वापरात आणलेल्या नोटांवर बंदी घालण्यात आली होती.

यानंतर १९५० मध्ये जेव्हा देशात नवीन घटना अस्तित्त्वात आली तेव्हा या नोटांवर कायमची बंदी घातली गेली. बऱ्याच वर्षांनंतर, पश्चिम बंगालमध्ये राहणारे पृथ्वीश दासगुप्ता यांनी वित्त मंत्रालय आणि आरबीआय यांना पत्र पाठविले.

ज्यामध्ये असे लिहिले होते की नेताजींचा फोटो भारतीय नोटांवर छापला गेला पाहिजे.यावर उत्तर न मिळाल्याने त्यांनी कलकत्ता उच्च न्यायालयात जनहित याचिका दाखल केली. त्याला उत्तर म्हणून, २०१० साली, ‘रिझर्व्ह बँक’ च्या एका पॅनलने सांगितले की, महात्मा गांधींशिवाय देशात अशी कोणतीही व्यक्ती नाही, जी संपूर्णपणे भारताचे मूल्य म्हणून व्यक्त करू शकेल.

===

आमचे ईतर लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा : फेसबुक |युट्यूब| Copyright© yuvakatta.com | All Rights Reserved

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here