आमचे सर्व लेख व व्हिडिओ मिळवण्यासाठी फॉलो करा : फेसबुक|इंस्टाग्राम|युट्यूब

===

आरबीआयने सर्वांत प्रथम या नोटेची छपाई केली होती…


रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (आरबीआय) 1956 पासून चलनी नोटा छापण्यासाठी ‘मिनिमम रिझर्व्ह सिस्टीम’ पाळत आहे जी एकाच वेळी तयार केली गेली आहे.याअंतर्गत रिझर्व्ह बँकेला चलनी नोट छपाईसाठी नेहमी किमान 200 कोटी रुपये राखीव ठेवावे लागतात.

यामध्ये 115 कोटी रुपये सोन्याच्या स्वरूपात आणि 85 कोटी रुपये परकीय चलनात ठेवावे लागतात. यानंतरच रिझर्व्ह बँक चलनी नोटा छापू शकते. हा साठा किमान आहे रिझर्व्ह बँक वेळोवेळी त्यात वाढ करत राहते.

भारतात गेल्या कित्येक दशकांपासून आपण नोटा आणि नाण्यांच्या मदतीने व्यवहार करत आहोत. जरी गेल्या काही वर्षांपासून, ‘डिजिटल पेमेंट’ द्वारेही व्यवहार होऊ लागले आहेत परंतु आजही एक विभाग आहे जो केवळ रोखीत व्यवहार करण्यास प्राधान्य देतो. सध्या देशात 2000, 500, 200, 100, 50, 20, 10 रुपयांच्या नोटा चलनात आहेत. याशिवाय 1, 2, 5, 10, 20 रुपयांची नाणीही भारतात चलनात आहेत.

new google

5 रुपयांची नोट ही पहिली चलन नोट होती

भारतीय रिझर्व्ह बँकेची स्थापना 1 एप्रिल 1935 रोजी झाली. RBI ने स्वातंत्र्याच्या 9 वर्षांपूर्वी जानेवारी 1938 मध्ये पहिल्यांदा 5 रुपयांची चलनी नोट जारी केली होती. या चिठ्ठीवर ‘किंग जॉर्ज सहावा’चे चित्र होते. तर स्वतंत्र भारताची पहिली चलन नोट 1 रुपयाची नोट होती जी RBI ने 1949 मध्ये जारी केली होती.

5 Rupees Note

त्यानंतर रिझर्व्ह बँकेने फेब्रुवारी 1935 मध्ये 10 रुपयांच्या नोटा, मार्चमध्ये 100 रुपयांच्या नोटा आणि जूनमध्ये 1000 आणि 10,000 रुपयांच्या नोटा जारी केल्या.1938 ते 1946 दरम्यान भारतात 1000 आणि10000 रुपयांच्या नोटा चलनात होत्या परंतु नंतर त्या रद्द करण्यात आल्या.


हेही वाचा…

तारक मेहता का उल्टा चश्मा मालिकेतून घराघरात प्रसिद्ध असलेले “नट्टू काका” आज कायमचं जग सोडून गेलेत…

आपल्या मुलाने सेक्स करावं, ड्रग्स घ्यावे अशी इच्छा शाहरुख खानने 24 वर्षापूर्वीच बोलून दाखवली होती..

करपका विनायक मंदिरातील दोन हात असलेल्या बाप्पांच्या मूर्तीचा इतिहास…!


10,000 Rupees Note

1954 ध्ये आरबीआयने1000,5000,10000 रुपयांच्या नोटा पुन्हा एकदा छापल्या परंतु 1978 मध्ये त्या बंद करण्यात आल्या.  2 पैसे, 3 पैसे, 5 पैसे, 10 पैसे, 20 पैसे आणि 25 पैशांची नाणी 30 जून 2011 पर्यंत भारतात अधिकृतपणे चलनात होती परंतु नंतर ती बंद करण्यात आली. 50 पैशांची नाणीही काही वर्षापूर्वीच बंद करण्यात आली.

1974पर्यंत ब्रिटिश किंग जॉर्जचे चित्र असलेल्या चलनी नोटा भारतात वापरल्या जात होत्या. स्वातंत्र्यानंतर,1969 मध्ये प्रथमच रिझर्व्ह बँकेने स्मारक म्हणून गांधीजींच्या चित्रासह १०० रुपयांच्या नोटा चलनात आणल्या. हे वर्ष त्यांचे जन्मशताब्दी वर्ष होते आणि नोटांवर त्यांच्या चित्राच्या मागे सेवाग्राम आश्रमाचे चित्रही होते.

पण गांधीजींच्या सध्याच्या चित्रासह चलनी नोटा पहिल्यांदा 1987 मध्ये छापल्या गेल्या. ऑक्टोबर 1987 मध्ये गांधीजींच्या हसऱ्या चेहऱ्याच्या चित्रासह पहिली ५०० रुपयांची नोट चलनात आली. यानंतर गांधीजींचे हे चित्र इतर चलनी नोटांवरही वापरले जाऊ लागले.

रिझर्व्ह बँकेने 1996 मध्ये महात्मा गांधी मालिकेच्या नोटा पहिल्यांदा अतिरिक्त वैशिष्ट्यांसह जारी केल्या. या वैशिष्ट्यांमध्ये बदललेले वॉटरमार्क, खिडकी असलेला सुरक्षा धागा, सुप्त प्रतिमा आणि दृश्य अपंग लोकांसाठी इंटॅग्लिओ वैशिष्ट्ये देखील समाविष्ट आहेत. 1987 मध्ये महात्मा गांधींचे चित्र वॉटरमार्क म्हणून वापरले गेले होते.

भारतीय चलनाचे नाव आहे भारतीय रुपया (INR). एका रुपयामध्ये 100 पैसे आहेत. भारतीय रुपयाचे चिन्ह ‘₹’ आहे. रचना देवनागरी ₹’ द्वारे प्रेरित आहे.


===

आमचे ईतर लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा : फेसबुक |युट्यूब| Copyright© yuvakatta.com | All Rights Reserved

हेही वाचा: जगाला सुगंधित करणाऱ्या परफ्यूमचा इतिहास सुद्धा तेवढाच सुगंधित करणारा आहे..!

या मुलीने गाढवाच्या दुधापासून सुरु केलेला हा व्यवसाय आज जगभरात प्रसिद्ध आहे…!

दिल्ली कॅपिटल्सने श्रेयस अय्यरच्या जागी ‘या’ अष्टपैलू  खेळाडूला निवडलय….! 

व्हिडीओ प्लेलीस्ट:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here